{
"word": "be able; can",
"homonym": 1,
"forms": [
"мочь"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвезе, щибниги гьабизе къуваталда вукӏине",
"precomment": "be able"
},
{
"text": "сундуениги ихтияр букӏине",
"precomment": "have the right",
"examples": [
{
"en": "may I ask you?",
"av": "бегьилищ дица дуда гьаризе?"
}
]
},
{
"text": "щибниги гьабизе кӏвезе",
"precomment": "to be able to do something"
},
{
"text": "лъугьине бегьулеб иш",
"precomment": "denotes the probability of an action",
"examples": [
{
"en": "you might have missed me",
"av": "дуда дун гьенив ватунгутӏизе бегьулаан"
},
{
"en": "maybe, perhaps",
"av": "батизе бегьула, букӏине бегьула",
"labels": [
"вводное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "be able; can",
"stem": "МОЧ",
"homonym": 2,
"forms": [
"мочь"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къуват, рес, щибниги гьабун бажари",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "with all one's might",
"av": "тӏолабго къуваталдалъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "be able; can",
"forms": [
"смочь"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвезе, хӏал кӏвезе",
"precomment": "with the infinitive of the verb",
"examples": [
{
"en": "he will not be able",
"av": "досда кӏвеларо"
},
{
"en": "if I can",
"av": "(дида) кӏвани"
},
{
"en": "I will be able to work",
"av": "дида хӏалтӏизе кӏвела"
}
]
}
]
}
{
"word": "be absorbed; soak in",
"stress": 5,
"forms": [
"всосаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъе (жанибе) цӏан ине, гъорлъе букъизе",
"precomment": "into whom/what",
"examples": [
{
"en": "water soaked into the ground",
"av": "лъим ракьулъе цӏан ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be accompanied",
"stress": 10,
"forms": [
"сопровождаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ букӏине",
"examples": [
{
"en": "the rain was accompanied by a thunderstorm",
"av": "цӏадалда цадахъ пиригун гъугъайги букӏана"
},
{
"en": "flu is accompanied by complications",
"av": "гриппалда цадахъ цогидал унтабиги рукӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "be adorned",
"stress": 7,
"forms": [
"приукраситься"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "къачӏа-кӏатӏазе"
}
]
}
be amazed; be astonished
сообщить о неточности{
"word": "be amazed; be astonished",
"stress": 5,
"forms": [
"изумиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаиблъизе, тамашалъизе, хӏайранлъизе, риххун хутӏизе"
}
]
}
{
"word": "be angry",
"stress": 5,
"forms": [
"сердиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ццидахине, ццин бахъине",
"examples": [
{
"en": "the enemy is angry",
"av": "тушман ццидахунев вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be ashamed",
"stress": 2,
"forms": [
"совеститься"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "намусалъ къабул гьабунгутӏизе, намуслъизе; нечезе, яхӏ ккезе",
"precomment": "someone/something and with the infinitive",
"labels": [
"colloquial word"
],
"comment": "сундулниги",
"examples": [
{
"en": "he is ashamed to ask for money",
"av": "дов гӏарац гьаризе нечола, намуслъула"
}
]
}
]
}
{
"word": "be asked",
"stress": 4,
"forms": [
"спрашиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьикъулеб буго",
"precomment": "the question is",
"labels": [
"parenthetical word"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "спроситься",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be asphyxiated",
"stress": 5,
"stem": "УГОРЕ",
"homonym": 1,
"forms": [
"угореть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "угаралъ (кӏкӏуйдуца) кӏотине",
"precomment": "to get carbon monoxide poisoning",
"examples": [
{
"en": "have you lost your mind?",
"av": "мун гӏадаллъунищ вугев?",
"comment": "дур бетӏер сверунищ бугеб?"
}
]
}
]
}
{
"word": "be asphyxiated",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"угореть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "дагьлъизе, гьитӏинлъизе",
"precomment": "to shrink during melting or burning",
"comment": "бухӏулаго, биинабулаго"
}
]
}
{
"word": "be associated",
"stress": 7,
"forms": [
"ассоциироваться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хурхен (бухьен) лъугьине",
"precomment": "with whom-what"
}
]
}
{
"word": "be at a loss",
"stress": 9,
"forms": [
"недоумевать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "виххун, гьабизе жо лъаларого, малъ къосун хутӏизе, васвасдизе"
}
]
}
{
"word": "be at enmity",
"stress": 8,
"forms": [
"враждовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тушманлъи (кьал) гьабизе",
"examples": [
{
"en": "be at enmity with each other",
"av": "цоцадехун тушманлъи (кьал) гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be a widower",
"stress": 3,
"forms": [
"вдовствовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къороллъуда гӏумру тӏамизе",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "be based, rely",
"stress": 4,
"forms": [
"основываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏине; хӏисаб гьабизе; мугъ чӏвазе; кьучӏлъун кквезе; кьочӏое лъураблъун букӏине; гӏадахъ босараблъун букӏине",
"precomment": "on what (to base)",
"examples": [
{
"en": "be based on the latest scientific achievements",
"av": "гӏелмуялъул ахирисел бер-гьенлъабазде мугъ чӏвазе (мугъчӏвай гьабизе)"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "основаться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "be believed",
"stress": 2,
"forms": [
"вериться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"labels": [
"impersonal"
],
"examples": [
{
"en": "hard to believe",
"av": "божизе захӏма-лъула"
},
{
"en": "I find it hard to believe that...",
"av": "дида божизе кӏоларо..."
}
]
}
]
}
{
"word": "be born",
"stress": 4,
"forms": [
"родиться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьавизе",
"examples": [
{
"en": "I was born in 1934",
"av": "дун 1934 абилеб соналъ гьаюна"
},
{
"en": "she gave birth to a daughter",
"av": "гьелъие яс гьаюна"
}
]
},
{
"text": "бижизе, лъугьине",
"precomment": "appear; arise",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "a thought came to me",
"av": "(цо) пикру бижана дир рекӏелъ"
}
]
},
{
"text": "бижизе",
"precomment": "sprout",
"examples": [
{
"en": "wheat grows well here",
"av": "гьаниб ролъ лъикӏ бижула"
}
]
}
]
}
be born; turn out well
сообщить о неточности{
"word": "be born; turn out well",
"stress": 5,
"forms": [
"уродиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бижизе, барщизе, цӏубазе, бачӏине",
"precomment": "to grow, to ripen",
"comment": "хуриса жо",
"examples": [
{
"en": "a lot of grain was harvested",
"av": "гӏемераб хӏалухъен бижана"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги релълъарав вижизе",
"precomment": "resemble someone",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "who does he take after?",
"av": "лъида релълъарав жогӏаги дов?"
},
{
"en": "the boy takes entirely after his father",
"av": "вас цӏакъ инсуда релълъарав (гьавун) вуго"
}
]
}
]
}
be breathed; feel breathable
сообщить о неточности{
"word": "be breathed; feel breathable",
"stress": 4,
"forms": [
"дышаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"precomment": "to whom",
"labels": [
"impersonal usage"
],
"examples": [
{
"en": "it's easy to breathe here",
"av": "гьаниб хӏухьел цӏазе бигьаяб буго"
}
]
}
]
}
be broken; be refracted
сообщить о неточности{
"word": "be broken; be refracted",
"stress": 7,
"forms": [
"преломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекун ине",
"labels": [
"physics"
]
},
{
"text": "магӏна хисизе, хӏасил хисизе",
"precomment": "to take on a different meaning",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "be brought up",
"stress": 7,
"forms": [
"воспитаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тарбия щвезе"
}
]
}
{
"word": "be built up",
"stress": 6,
"forms": [
"застраивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "застроиться",
"kind": "see"
}
]
}
be built; build oneself
сообщить о неточности{
"word": "be built; build oneself",
"stress": 4,
"forms": [
"строиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуцӏизе, базе, гьабизе, санагӏаталда рекъезабизе",
"precomment": "think oneself to be something"
},
{
"text": "кьерда, низамалда чӏезе",
"precomment": "join the ranks"
}
]
}
{
"word": "be capricious",
"stress": 5,
"forms": [
"капризничать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гогьдаризе, барщаризе"
}
]
}
{
"word": "be characterized",
"stress": 13,
"forms": [
"характеризоваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго хасаб хасият, тӏабгӏ букӏине",
"precomment": "with what, than",
"comment": "букӏиналъ ватӏа вахъизе"
}
]
}
{
"word": "be charmed",
"stress": 5,
"forms": [
"плениться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "паналъизе; сагьвиллъизе; хӏайранлъизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "to be captivated by someone's beauty",
"av": "лъилниги берцинлъиялъ сагьвиллъизе, хӏайранлъизе, хӏайранлъун ккезе"
}
]
}
]
}
be combined; be compatible
сообщить о неточности{
"word": "be combined; be compatible",
"stress": 7,
"forms": [
"совмещаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цолъун букӏине"
},
{
"text": "цого заманалда цо чиясулъ, предметалда, лъугьа-бахъиналда цолъун букӏине"
}
]
}
{
"word": "be conducted",
"stress": 5,
"forms": [
"вестись"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бачун ине, билълъанхъизе, гьабулеб букӏине",
"examples": [
{
"en": "peace negotiations are underway",
"av": "ракълилал гарачӏвариял гьарулел руго"
},
{
"en": "so it has been since ancient times",
"av": "цебегоялдаса, умумулъанго гьедин гьабулеб буго, билълъанхъизабулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be content with",
"stress": 4,
"forms": [
"довольствоваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏей гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "I am content with the salary received",
"av": "щолеб харжалда гӏей гьабула дица"
}
]
},
{
"text": "сурсаталда лъун вукӏине",
"precomment": "to be on state allowance",
"labels": [
"military term"
]
}
]
}
{
"word": "be cooked; seethe",
"stress": 4,
"forms": [
"вариться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "белъине",
"comment": "жибго"
},
{
"text": "биине",
"precomment": "to melt",
"labels": [
"technology"
]
},
{
"examples": [
{
"en": "stew in one's own juice",
"av": "жиндирго рокъов къан вукӏине, жинда сверун бугелъул интерес гьабунгутӏизе, лъилгунниги гьоркьоблъи гьабунгутӏизе"
}
]
}
]
}
be covered; get spread
сообщить о неточности{
"word": "be covered; get spread",
"stress": 7,
"forms": [
"застилать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "застлать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be cowardly; tremble",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"трусить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизе, хӏинкъун сородизе",
"precomment": "before whom-what and without object",
"examples": [
{
"en": "be cowards before danger",
"av": "балагьалда цере сородизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be cowardly; tremble",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"трусить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏутӏизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "shake flour out of the bag",
"av": "къандалъоялъуса ханжу кӏутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be cowardly; tremble",
"stress": 5,
"stem": "ТРУСИ",
"homonym": 3,
"forms": [
"трусить"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гьелизе, рисуялда ине",
"comment": "бежать рысцой",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "the horse trots along the road",
"av": "чу нухдасан гьелулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be crafty",
"stress": 4,
"forms": [
"лукавить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏирлъизе, макирлъизе, оборлъизе"
}
]
}
{
"word": "be crafty; be sly",
"stress": 5,
"forms": [
"хитрить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏирлъизе, оборлъизе, цӏодорлъизе"
}
]
}
{
"word": "be crafty; outsmart",
"stress": 6,
"forms": [
"схитрить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏирлъи гьабизе, сихӏирлъиялде вортизе"
}
]
}
{
"word": "be created; form",
"stress": 5,
"forms": [
"создаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине, ккезе, бижизе, букӏине",
"precomment": "arise",
"examples": [
{
"en": "an impression was created",
"av": "асар лъугьана"
},
{
"en": "an opinion was formed",
"av": "пикру бижана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be crowned",
"stress": 8,
"forms": [
"короноваться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "пачалъун вахъине"
}
]
}
be crowned with success
сообщить о неточности{
"word": "be crowned with success",
"stress": 6,
"forms": [
"увенчаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бергьенлъиялда лъугӏизе; тӏубазе; рагӏалде бахъине",
"precomment": "how (to end)",
"examples": [
{
"en": "the venture was crowned with success",
"av": "иш бергьенлъиялда лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be culled",
"stress": 4,
"forms": [
"отсеяться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏалкӏулаго батӏалъизе",
"examples": [
{
"en": "the bran separated from the flour",
"av": "ханждадаса тӏахьди цӏалкӏулаго батӏалъана"
}
]
},
{
"text": "хьон хьан лъугӏизе, рекьи лъугӏизе",
"precomment": "finish sowing",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "гъорлъа нахъе ине, ратӏалъизе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "weak students dropped out",
"av": "загӏипал цӏалдохъаби гъорлъа нахъе ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be digested",
"stress": 6,
"forms": [
"перевариваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перевариться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be disabused",
"stress": 8,
"forms": [
"разубедиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "пикру хисизе",
"precomment": "in what"
}
]
}
{
"word": "be distorted",
"stress": 6,
"forms": [
"исказиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса сверизе, гъалатӏлъизе, магӏна хисизе",
"precomment": "turn out to be wrong",
"examples": [
{
"en": "the phrase was distorted during translation",
"av": "буссинабулаго фразаялъул (каламалъул) магӏна хисана"
}
]
},
{
"text": "кутакалда хисизе",
"precomment": "to change dramatically",
"comment": "ццидаца, хӏинкъиялъ, унтуца ва ц.",
"examples": [
{
"en": "his face twisted with pain",
"av": "унтиялъ досул гьумер кутакалда хисана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be distributed",
"stress": 10,
"forms": [
"распределиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бикьун букӏине",
"precomment": "to divide",
"comment": "лъиданиги гьоркьоб кинабалиго къагӏидаялъ"
},
{
"text": "хӏалтӏуде тӏамизе, витӏизе кагъат (направление) щвезе",
"precomment": "get a job referral"
}
]
}
{
"word": "be due",
"stress": 7,
"forms": [
"причитаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "(бачӏине) ккезе, (кьезе) ккезе",
"precomment": "to whom-to what",
"examples": [
{
"en": "I am owed one hundred rubles for the work",
"av": "хӏалтӏухъ дие нусго гъурущ (бачӏине) ккола"
}
]
}
]
}
be dumbfounded; go crazy
сообщить о неточности{
"word": "be dumbfounded; go crazy",
"stress": 6,
"forms": [
"обалдеть"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадхазе, хагазе, бетӏер бикьакълъизе, гӏантлъизе; хаган хутӏизе",
"precomment": "go mad",
"examples": [
{
"en": "go crazy from boredom",
"av": "ракӏгъунгутӏиялъ (чӏалгӏеналъ) хаган (щиб гьабилебали лъаларого) хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be embarrassed",
"stress": 5,
"forms": [
"конфузиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "нечезе, лазат хвезе, санагӏат гьечӏеб хӏалалде ккезе"
}
]
}
{
"word": "be equalized",
"stress": 3,
"forms": [
"уравниваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "уравняться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be eradicated",
"stress": 8,
"forms": [
"искорениться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏдасанго тӏагӏине, кьибил бакъвазе, аслу къине"
}
]
}
{
"word": "be established",
"stress": 6,
"forms": [
"воцариться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине",
"examples": [
{
"en": "order was established in the city",
"av": "шагьаралда гӏадлу лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be exhausted",
"stress": 6,
"forms": [
"изнемочь"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал дагьлъизе, къуват лъугӏизе, чучизе, загӏиплъизе, тату хвезе, хӏужат хвезе"
}
]
}
{
"word": "be exhausted",
"stress": 6,
"forms": [
"истощиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалакълъизе, загӏиплъизе, хӏал дагьлъизе; азине",
"precomment": "to reach exhaustion"
},
{
"text": "харж гьабун, лъугӏизе, тӏагӏине, лъугӏизе",
"precomment": "be spent; run out",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "my patience is exhausted",
"av": "дир сабру лъугӏана"
}
]
},
{
"text": "хъачӏлъизе",
"precomment": "about soil",
"examples": [
{
"en": "the soil is depleted",
"av": "ракь хъачӏлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be exhausted",
"stress": 7,
"forms": [
"исчерпаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏизе, рагӏалде, ахиралде щвезе"
}
]
}
{
"word": "be expected",
"stress": 5,
"forms": [
"ожидаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "spring is expected to be late",
"av": "(исана) кватӏараб их букӏине буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be famous",
"stress": 3,
"forms": [
"славиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар бахъизе, тӏибитӏизе, цӏар ине, машгьурлъизе",
"precomment": "with what, than",
"examples": [
{
"en": "the city is famous for its museums",
"av": "шагьар жиндирго музеяздалъун машгьурлъун буго (машгьураб буго)"
}
]
}
]
}
be fastidious; be picky
сообщить о неточности{
"word": "be fastidious; be picky",
"stress": 7,
"forms": [
"привередничать"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "чӏухӏдаризе, рекъонгу-тӏизе, мекъдаризе"
}
]
}
{
"word": "be felt",
"stress": 2,
"forms": [
"чувствоваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалалда бичӏчӏун букӏине, хӏалалдасан бичӏчӏулеб букӏине, бичӏчӏизе, лъазе",
"labels": [
"impersonal"
],
"examples": [
{
"en": "cold is felt",
"av": "квач лъалеб буго"
},
{
"en": "the approach of autumn is felt",
"av": "хасалихълъи гӏагарлъулеб букӏин лъалеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be flattened",
"stress": 6,
"forms": [
"расплющиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏинтӏизе, тӏеренлъизе"
}
]
}
{
"word": "be forbidden",
"stress": 7,
"forms": [
"запрещаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьукъун букӏине, бегьунгутӏизе, изну букӏунгутӏизе",
"examples": [
{
"en": "smoking is prohibited here",
"av": "гьаниб хъалиян цӏазе гьукъун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be formed",
"stress": 9,
"forms": [
"формироваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине, куцазе, цӏубазе",
"precomment": "take shape",
"examples": [
{
"en": "character is formed under the influence of the environment",
"av": "сверухъ-лъиялъул асаралда гъоркь лъугьуна (куцала) гӏамал-хасият"
}
]
}
]
}
{
"word": "be found; hang out",
"stress": 4,
"forms": [
"водиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине, гӏумру тӏамизе",
"comment": "гьабизе",
"examples": [
{
"en": "there are animals in the forest",
"av": "рохьор хъурмал рукӏуна"
}
]
},
{
"text": "лъай-хъвай (бухьен, гьоркьоблъи) букӏине",
"examples": [
{
"en": "I don't hang out with him anymore",
"av": "дица досулгун гьоркьоблъи (бухьен) тӏокӏаб гьабуларо"
}
]
},
{
"text": "гӏадаталда билълъараб куцалъ",
"precomment": "as usual",
"labels": [
"used as a parenthetical word"
]
}
]
}
{
"word": "be fried",
"stress": 4,
"forms": [
"зажариться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ бежизе, бежун къачӏазе",
"comment": "хӏадуризе"
}
]
}
{
"word": "be fried",
"stress": 4,
"forms": [
"обжариться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кисанго, кинабго рахъалдасан лъикӏ бежизе"
}
]
}
{
"word": "be fried",
"stress": 5,
"forms": [
"поджаривать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "поджарить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be friends",
"stress": 5,
"forms": [
"дружить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъи гьабизе (кквезе), гьудуллъун вукӏине",
"precomment": "with whom-what",
"examples": [
{
"en": "I have been friends with him since childhood",
"av": "гьитӏинаб къоялдаса нахъего дица гьесулгун гьудуллъи гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "be fulfilled",
"stress": 7,
"forms": [
"исполняться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "исполниться",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "be given",
"stress": 2,
"forms": [
"даст(ся)"
],
"labels": [
"singular"
],
"see_also": [
{
"target": "дать",
"kind": "from",
"comment": "3 л. ед. ч. буд.",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "be given; be managed",
"stress": 4,
"forms": [
"даваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "translations came easily to him",
"av": "таржамаби досда бигьаго гьаризе кӏолаан"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "даться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be greedy",
"stress": 2,
"forms": [
"жадничать"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "къарумлъизе, барахщизе"
}
]
}
{
"word": "be greedy",
"stress": 4,
"forms": [
"пожадничать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хъантӏизе, сундулъниги барахщи бихьизабизе"
}
]
}
{
"word": "be guided by",
"stress": 6,
"forms": [
"руководствоваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏамал гьабизе, нухмалъиялъе босизе; кьучӏлъун, мугъ чӏвалеб жолъун кквезе",
"precomment": "with what, than",
"examples": [
{
"en": "be guided in work by instructions",
"av": "хӏалтӏулъ инструкция кьочӏое босизе, инструкциялда рекъон, хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be heard",
"stress": 5,
"forms": [
"послышаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏизе лъугьине",
"examples": [
{
"en": "steps were heard",
"av": "хӏатӏил гьаракь рагӏизе лъугьана"
}
]
},
{
"precomment": "to seem",
"examples": [
{
"en": "I fancied I heard his voice",
"av": "дида гьесул гьаракь рагӏулеб бугилан кколеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be heard",
"stress": 3,
"forms": [
"слышаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏинда чӏвазе; рагӏулеб букӏине; рагӏизе",
"comment": "рагӏи",
"examples": [
{
"en": "singing is heard from the garden",
"av": "ахикьан кочӏол гьаракь рагӏулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be heard; drift",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"доноситься"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан хвезе, хӏулун лъугӏизе",
"precomment": "wear out",
"comment": "ретӏел"
}
]
}
{
"word": "be heard; drift",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"доноситься"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "донестись",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be heated through",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"истопиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бакун хинлъизе; багӏаризе",
"examples": [
{
"en": "the stove has finished heating",
"av": "печь бакун, хинлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be heated through",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"истопиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "биун лъугӏизе; биун бахъине",
"precomment": "to melt",
"examples": [
{
"en": "all the butter has melted",
"av": "кинабго, тӏолабго нах биун лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be heated; drown",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"топиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏине, боркьун букӏине",
"examples": [
{
"en": "the stove is being heated",
"av": "печь рекӏун буго"
},
{
"en": "the bathhouse is being heated",
"av": "хӏамам боркьун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be heated; drown",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"топиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "биине, биун ине",
"precomment": "to melt"
},
{
"text": "гьализе; биине, биун ине",
"precomment": "about milk, cream"
}
]
}
{
"word": "be heated; drown",
"stress": 4,
"homonym": 3,
"forms": [
"топиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "хвезелъун лъадалъе лъугьине, кӏанцӏизе; лъадалъ гъанкъун хвезе",
"precomment": "take one's own life",
"comment": "жиндиего бокьун"
}
]
}
{
"word": "be honored",
"stress": 6,
"forms": [
"удостоиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "мустахӏикълъизе",
"precomment": "of something (a title, an award)",
"examples": [
{
"en": "be awarded a government prize",
"av": "хӏукуматалъулаб шапакъаталъе мустахӏикълъизе"
}
]
},
{
"text": "мустахӏикъаблъун букӏине",
"precomment": "of something and with an infinitive verb",
"labels": [
"ironically"
]
}
]
}
{
"word": "be ill for a period",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"проболеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "унтун вукӏине",
"examples": [
{
"en": "to be ill for three days",
"av": "лъабго къоялъ унтун вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "be ill for a period",
"stress": 7,
"stem": "ПРОБОЛЕ",
"homonym": 2,
"forms": [
"проболеть"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "унтизе",
"examples": [
{
"en": "the tooth ached all night",
"av": "тӏубараб сордоялъ гӏус унтана (цӏунана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "be ill for some time",
"stress": 8,
"stem": "ПРОХВОРА",
"forms": [
"прохворать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "унтизе, лъикӏ гьечӏого вукӏине",
"examples": [
{
"en": "I was ill for a whole month",
"av": "дун тӏубараб моцӏица лъикӏ гьечӏого (унтун) вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be ill; be ailing",
"stress": 5,
"forms": [
"хворать"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "унтизе, щокълъизе"
}
]
}
{
"word": "be imminent",
"stress": 8,
"forms": [
"предстоять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цебе чӏун букӏине",
"examples": [
{
"en": "hard work lies ahead of us",
"av": "нилъеда цебе чӏун буго (нилъеца гьабизе ккола) захӏматаб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "be indignant",
"stress": 11,
"forms": [
"вознегодовать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ццин бахъине, ццидахине",
"precomment": "onto whom-what"
}
]
}
{
"word": "be indignant",
"stress": 8,
"forms": [
"негодовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги, сунданиги ццин бахъине",
"precomment": "against someone/something"
}
]
}
be initiated; take place
сообщить о неточности{
"word": "be initiated; take place",
"stress": 7,
"forms": [
"повестись"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "so it has always been",
"av": "гьадин билълъун (гӏадатлъун) ун буго; ругьунлъун ун буго"
},
{
"en": "show me your company and I'll tell you who you are",
"av": "лъилгун бухьен гьабуниги, гьесда рекъараб гурони, пайдаги щоларо (лъикӏасдасан-лъикӏлъи, квешасдасан-квешлъи)",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"en": "so it has been since ancient times",
"av": "цебегоялдаса (некӏогоялдаса) нахъе гьединаб гӏадат буго (гьедин ун буго)"
}
]
}
]
}
be insolent; be impudent
сообщить о неточности{
"word": "be insolent; be impudent",
"stress": 5,
"forms": [
"дерзить"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "адаб тун хъачӏго кӏалъазе",
"examples": [
{
"en": "to be impudent to elders",
"av": "цӏикӏкӏаразда данде адаб тун хъачӏго кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be inspired",
"stress": 8,
"forms": [
"вдохновиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъира базе, шавкъ бачӏине"
}
]
}
{
"word": "be insured",
"stress": 8,
"forms": [
"страховаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "(жиндирго) гӏумруялъул, буголъиялъул страхование гьабизе"
},
{
"text": "щиб букӏаниги – кинаб букӏаниги рокьукъаб, хӏажат гьечӏеб жоялдаса живго цӏунизе жигар бахъизе",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
be interpreted; be treated
сообщить о неточности{
"word": "be interpreted; be treated",
"stress": 8,
"forms": [
"трактоваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна лъазе, баянлъизе",
"precomment": "to be considered; to be examined"
},
{
"text": "баянлъизе",
"precomment": "be interpreted"
}
]
}
be introduced; come into use
сообщить о неточности{
"word": "be introduced; come into use",
"stress": 6,
"forms": [
"ввестись"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе лъугьине, хӏалтӏизабулеблъун (билълъинабулеблъун) букӏине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ввести",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "be in time",
"stress": 4,
"stem": "УСПЕ",
"forms": [
"успеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кватӏунгутӏизе, заманалда щвезе, гӏужда щвезе, заман гӏезе",
"precomment": "arrive on time",
"examples": [
{
"en": "I managed to go to the shop",
"av": "тукаде инеги заман гӏуна дир"
}
]
},
{
"text": "бажаризе",
"precomment": "in what (to succeed)"
},
{
"text": "заманалда гьабун бажаризе",
"precomment": "to manage by the deadline",
"examples": [
{
"en": "manage to write by the deadline",
"av": "заманалда хъван бажаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be ironed",
"stress": 6,
"forms": [
"прогладиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун ине; иту чӏвалаго, битӏун ине, битӏизе"
}
]
}
{
"word": "be ironed out",
"stress": 5,
"forms": [
"отгладиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "иту чӏван, битӏизе",
"examples": [
{
"en": "the dress ironed well",
"av": "гурде, иту чӏван, лъикӏ битӏун буго"
}
]
},
{
"text": "иту чӏван лъугӏизе"
}
]
}
{
"word": "be jealous",
"stress": 7,
"forms": [
"ревновать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "щакдаризе",
"precomment": "whom to whom"
}
]
}
{
"word": "be kept; be stored",
"forms": [
"храниться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏунун букӏине",
"examples": [
{
"en": "money is kept in the bank",
"av": "гӏарац цӏунула банкалда"
},
{
"en": "documents are kept for many years",
"av": "документал цӏунула гӏемерал соназ"
}
]
}
]
}
{
"word": "be lacking; miss",
"stress": 9,
"forms": [
"недоставать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб къадаралда яги даражаялда букӏунгутӏизе; гӏунгутӏизе, камун букӏине",
"precomment": "someone/something (absent, unavailable)",
"labels": [
"impersonal usage"
],
"examples": [
{
"en": "he is short of money",
"av": "гъосие гӏарац гӏолеб гьечӏо"
},
{
"en": "he lacks sense",
"av": "гъосул гӏакълу гӏолеб гьечӏо"
},
{
"en": "he lacked friends",
"av": "гъосул гьудулзаби дагь рукӏана"
},
{
"en": "I missed you!",
"av": "дие мун камун вукӏана!"
}
]
},
{
"text": "гьеб букӏана гьанже камураб жо!",
"precomment": "that's the last thing we needed!"
}
]
}
{
"word": "be late",
"stress": 7,
"forms": [
"запоздать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кватӏизе, кватӏун ккезе",
"precomment": "in various meanings",
"examples": [
{
"en": "to be late for dinner",
"av": "къаде кваназе кватӏизе"
},
{
"en": "be late with the answer",
"av": "жаваб кьезе кватӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be late",
"stress": 6,
"stem": "ОПОЗДА",
"forms": [
"опоздать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кватӏизе",
"examples": [
{
"en": "be ten minutes late",
"av": "анцӏго минуталъ кватӏизе"
},
{
"en": "to be late for work",
"av": "хӏалтӏуде кватӏизе"
},
{
"en": "the plane was late",
"av": "самолет кватӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be lazy",
"stress": 6,
"forms": [
"полениться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвахӏаллъизе"
}
]
}
{
"word": "be listed",
"stress": 3,
"forms": [
"значиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине; бугеблъун рикӏкӏине",
"precomment": "for example, in the list",
"examples": [
{
"en": "he is listed",
"av": "дов сияхӏалда вуго"
},
{
"en": "you are listed as being on leave",
"av": "мун отпускалда вугевлъун рикӏкӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "be located; settle",
"stress": 9,
"forms": [
"располагаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "расположиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be lost",
"stress": 4,
"forms": [
"утратиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "махӏрумлъизе, батӏалъизе, кодоса ине, гьечӏого хутӏизе, лъугӏизабизе",
"examples": [
{
"en": "strength faded",
"av": "къуватал лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be lucky",
"stress": 9,
"forms": [
"посчастливиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "талихӏ кьезе (ккезе), икъбал кьезе (ккезе)",
"precomment": "impersonal to whom and with infinitive"
}
]
}
{
"word": "be lucky; carry",
"stress": 5,
"stem": "ВЕЗ",
"forms": [
"везти"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "баччизе, босун (баччун, бачун) ине (щвезабизе)",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "drive someone in a car",
"av": "машинаялда (рекӏинарун) щалниги рачине"
},
{
"en": "where are you taking us?",
"av": "дуца (нужеца) ниж кире рачунел ругел?"
}
]
},
{
"text": "данде билълъине, битӏ ккезе, икъбал (талихӏ) ккезе",
"precomment": "impersonally, to whom",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "he is unlucky in life",
"av": "досие гӏумруялда икъбал кьечӏо, битӏ ккечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "be milked",
"stress": 3,
"forms": [
"доиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рахь кьезе",
"examples": [
{
"en": "the cow milks poorly",
"av": "гӏакдаца рахь квеш кьолеб буго",
"comment": "гӏакдаца рахь биччалеб гьечӏо"
}
]
}
]
}
be mistaken; deceive oneself
сообщить о неточности{
"word": "be mistaken; deceive oneself",
"stress": 6,
"forms": [
"обмануться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьересилъизе, гьерсилъе ккезе, мекъи ккезе",
"precomment": "in whom-what"
}
]
}
{
"word": "be mistaken; err",
"stress": 8,
"forms": [
"заблуждаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъалатӏ ккезе, хатӏалъизе, мекъаб пикруялде ккезе",
"examples": [
{
"en": "you are mistaken",
"av": "мун мекъаб пикруялда вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be mixed",
"stress": 5,
"forms": [
"размешиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "размешаться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be mottled; dazzle",
"stress": 6,
"stem": "ПЕСТРИ",
"forms": [
"пестрить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чар гьабизе",
"precomment": "to make variegated",
"comment": "чарлъизабизе"
},
{
"text": "кьабун цӏезе, гӏемер рукӏине",
"precomment": "with what, than",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "the letter is full of errors",
"av": "кагъат гӏалатӏазул кьабун цӏун буго",
"comment": "гъалатӏаз чарлъизабун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be needed",
"stress": 5,
"forms": [
"потребоваться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏажалъи ккезе, къваригӏине",
"examples": [
{
"en": "he needed a book",
"av": "гьесие тӏехь къваригӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be nervous, fret",
"stress": 2,
"forms": [
"нервничать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалаглъизе, ццидахине, къвари-лъахъдизе",
"examples": [
{
"en": "fuss over trifles",
"av": "гьадингояб жо сабаблъун рахӏат хвезе, ццин бахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "be noticed",
"stress": 6,
"forms": [
"замечаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "загьирлъизе; бихьизе; баккизе; байбихьизе",
"precomment": "turn out",
"examples": [
{
"en": "signs of fatigue are noticeable",
"av": "свакаялъул гӏаламатал загьирлъулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be numbered",
"stress": 7,
"forms": [
"исчисляться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏине",
"examples": [
{
"en": "grain reserves are estimated in millions of poods",
"av": "тӏорщалил нахърател миллионал пудаз рикӏкӏуна (миллионал пудал руго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "be obliged; should",
"stress": 7,
"stem": "НАДЛЕЖ",
"forms": [
"надлежать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине, гьабизе, вачӏине ккезе",
"precomment": "impers. to whom with infinitive",
"examples": [
{
"en": "you are required to appear at the specified time",
"av": "мун бихьизабураб заманалда вачӏине ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "be on guard",
"stress": 9,
"forms": [
"насторожиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорлъизе"
}
]
}
{
"word": "be orphaned",
"stress": 7,
"forms": [
"осиротеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бесдаллъизе"
},
{
"text": "чӏобоголъизе, рехун тезе",
"precomment": "to become deserted",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "be orphaned",
"stress": 6,
"forms": [
"сиротеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бесдаллъизе, ятимлъизе"
}
]
}
{
"word": "be present",
"stress": 5,
"forms": [
"присутствовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цо бакӏалда вукӏине",
"examples": [
{
"en": "attend the meeting",
"av": "заседаниялда (данделъиялда) вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "be preserved",
"stress": 7,
"forms": [
"сохраняться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "сохраниться",
"kind": "see"
}
]
}
be preserved; survive
сообщить о неточности{
"word": "be preserved; survive",
"stress": 7,
"forms": [
"сохраниться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏунун хутӏизе, цӏунун букӏине",
"comment": "уцелеть, остаться в силе",
"examples": [
{
"en": "the house is well preserved",
"av": "мина лъикӏ цӏунун хутӏун буго"
},
{
"en": "to be preserved in memory",
"av": "ракӏалда букӏине, ракӏалда цӏунун хутӏизе"
}
]
}
]
}
be printed; be published
сообщить о неточности{
"word": "be printed; be published",
"stress": 4,
"forms": [
"печататься"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда рахъизе",
"comment": "жинцаго хъварал жал",
"examples": [
{
"en": "be published in the newspaper",
"av": "газеталда жинцаго хъварал жал рахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be published",
"stress": 6,
"forms": [
"издаваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бахъизе",
"examples": [
{
"en": "the book is published in a large print run",
"av": "тӏехь кӏудияб тиражалда бахъулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be quartered",
"stress": 13,
"forms": [
"расквартироваться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "квартирабазде рикьун рукӏине"
}
]
}
{
"word": "be quartered; lodge",
"stress": 10,
"forms": [
"квартировать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кибниги квартираялъуб гӏумру гьабизе"
},
{
"text": "аскар цо бакӏ ккун чӏезе"
}
]
}
{
"word": "be radiated",
"stress": 6,
"forms": [
"излучаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "баккун бачӏине, баккизе, загьирлъизе, тӏибитӏизе",
"comment": "нур, канлъи"
}
]
}
{
"word": "be read",
"stress": 4,
"forms": [
"читаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏализе гъира, рес букӏине"
},
{
"text": "кинал рукӏаниги гӏаламатаздалъун лъазе, нахъгӏунтӏизе"
}
]
}
{
"word": "be recreated",
"stress": 8,
"forms": [
"воссоздаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цебе чӏезе, ракӏалде бачӏине",
"precomment": "in memory, in imagination"
}
]
}
{
"word": "be reduced",
"stress": 6,
"forms": [
"редуцироваться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинлъизе яги тӏубанго хвезе",
"labels": [
"biology"
]
},
{
"text": "гӏодобе ккезе",
"comment": "газалъул, лъамалъиялъул тӏадецуй",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "be reduced",
"stress": 6,
"forms": [
"свестись"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "дагьлъизе",
"precomment": "to what, what for",
"comment": "кинаб бугониги къадаралде бачун",
"examples": [
{
"en": "expenses were reduced to a minimum",
"av": "харжал гьари бищун дагьаб къадаралде ккана"
}
]
},
{
"text": "буссине, сверизе",
"precomment": "onto what; what for",
"examples": [
{
"en": "the conversation boiled down to idle chatter",
"av": "гара-чӏвари (хабар) чӏана-хочӏалде буссана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be reflected",
"stress": 8,
"forms": [
"отобразиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сипат гьабун, бихьизе"
}
]
}
{
"word": "be reflected; affect",
"stress": 6,
"forms": [
"отразиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги сипат гъорлъан бихьизе",
"precomment": "in the mirror, etc.",
"examples": [
{
"en": "moonlight was reflected in the water",
"av": "лъелъан моцӏрол канлъи бихьулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "асар лъугьине",
"precomment": "manifest",
"examples": [
{
"en": "fear was reflected in his eyes",
"av": "гъосул бадиб хӏинкъиялъул асар лъугьана"
}
]
},
{
"text": "рагӏизе, асар гьабизе",
"precomment": "on whom, on what",
"comment": "сказаться",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "hard work affected his health",
"av": "гъосул чорхол сахлъиялда захӏматаб хӏалтӏи рагӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be regulated",
"stress": 7,
"forms": [
"урегулироваться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезе, низамалде ккезе, цо ккураб къагӏидаялде бачӏине, данде ккезе"
}
]
}
{
"word": "be related; happen",
"stress": 6,
"forms": [
"доводиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ккезе",
"precomment": "to be related – about kinship",
"examples": [
{
"en": "he is my uncle",
"av": "дов дир имгӏал ккола"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "довестись",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "be remelted",
"stress": 6,
"forms": [
"перетапливаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перетопиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be remembered",
"stress": 8,
"forms": [
"вспоминать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "вспомнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be remembered",
"stress": 4,
"forms": [
"запомниться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда чӏезе",
"examples": [
{
"en": "I will remember this night for the rest of my life",
"av": "тӏубараб гӏумруялъго ракӏалда чӏана дида гьеб сордо"
}
]
}
]
}
{
"word": "be remembered",
"stress": 2,
"forms": [
"помниться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде щвезе, бачӏине",
"examples": [
{
"en": "I remember this day",
"av": "дида ракӏалде щола гьеб къо"
}
]
},
{
"text": "ракӏалда буго",
"precomment": "3rd pers. sg.",
"labels": [
"used as a parenthetical word"
],
"examples": [
{
"en": "we, if I remember correctly, were here",
"av": "нилъ, ракӏалда буго, гьанир рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be required",
"stress": 3,
"forms": [
"требоваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къваригӏине, хӏажалъизе, букӏине ккезе",
"examples": [
{
"en": "I need this book",
"av": "дие гьаб тӏехь къваригӏуна"
},
{
"en": "the plant needs workers",
"av": "заводалъе хӏалтӏухъаби къваригӏун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be resolved",
"stress": 7,
"forms": [
"разрешиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубазе",
"precomment": "become resolved",
"examples": [
{
"en": "the issue was resolved",
"av": "суал тӏубана"
}
]
},
{
"text": "хӏасил ккезе, лъугӏизе",
"precomment": "end",
"examples": [
{
"en": "the matter was resolved",
"av": "иш тӏубана"
}
]
},
{
"text": "лъимер гьабизе, къинлъизе"
}
]
}
{
"word": "be rude",
"stress": 7,
"forms": [
"нагрубить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хъачӏго, адаб гьечӏого, кӏалъазе",
"precomment": "to whom"
}
]
}
{
"word": "be said",
"stress": 6,
"forms": [
"говориться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "абизе, бицине",
"examples": [
{
"en": "at the anniversary, welcoming speeches were made",
"av": "юбилеялда баркиялъулал рагӏаби абулел рукӏана"
}
]
},
{
"text": "абухъего",
"precomment": "as they say",
"labels": [
"parenthetical word"
]
}
]
}
{
"word": "be satisfied",
"stress": 11,
"forms": [
"удовлетвориться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "разилъизе",
"precomment": "with what, than",
"examples": [
{
"en": "I was satisfied with his answer",
"av": "досул жавабалдаса дун разилъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be settled; work out",
"stress": 3,
"forms": [
"уладиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезе, рекъа-решезе, битӏа-бишизе, нухда ккезе, нухде бачӏине",
"examples": [
{
"en": "the matter was settled",
"av": "иш нухда ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be shy",
"stress": 4,
"forms": [
"дичиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "нечезе, нахъе къазе; тӏурузавлъун лъугьине, недегьлъунгутӏизе; гъорлъ жувангутӏизе",
"precomment": "whom/what and without object",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "shun people",
"av": "гӏадамаздаса нечезе, нахъе кӏанцӏун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be shy",
"stress": 6,
"forms": [
"стесняться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "нечезе, намуслъизе, нахъе къан чӏезе",
"precomment": "whom and without object (to be shy)",
"examples": [
{
"en": "he is shy of you",
"av": "дов дудаса нечола"
},
{
"en": "he never feels shy",
"av": "дов киданиги нечоларо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "стесниться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "be sifted",
"forms": [
"просеяться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏалкӏун бацӏцӏалъизе"
},
{
"text": "кьватӏелалъусан, картӏинисан гӏодобе чвахизе",
"precomment": "wake up",
"comment": "ине"
}
]
}
{
"word": "be simplified",
"stress": 7,
"forms": [
"упроститься"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатлъизе, гӏадатияблъун лъугьине, бигьалъизе",
"precomment": "(become simpler)",
"examples": [
{
"en": "the work process became simpler",
"av": "хӏалтӏул ин гӏадатияблъун лъугьана, бигьалъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be situated; locate",
"stress": 7,
"forms": [
"размещать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "разместить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be slightly unwell",
"stress": 5,
"forms": [
"похварывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "зама-заманалдасан яги дагьа-макъав унтизе",
"comment": "лъикӏ гьечӏого вукӏине"
}
]
}
{
"word": "be smoked through",
"stress": 7,
"forms": [
"продымиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏкӏуйтӏачине, кӏкӏуйдул цӏезе"
}
]
}
{
"word": "be spilled; flow",
"stress": 5,
"forms": [
"пролиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодобе ине",
"precomment": "spill, overflow",
"examples": [
{
"en": "water spilled on the floor",
"av": "лъим чӏарбиде гӏодобе ана"
}
]
},
{
"text": "базе, чвахун тӏезе",
"precomment": "fall — of rain",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "be squeezed out",
"stress": 6,
"forms": [
"выжиматься"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выжаться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be staffed",
"stress": 12,
"forms": [
"укомплектоваться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "комплект лъугьине, комплект гӏезе"
}
]
}
{
"word": "be stubborn",
"stress": 6,
"forms": [
"заупрямиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏирун чӏезе, мекълъизе"
}
]
}
{
"word": "be subdivided",
"stress": 10,
"forms": [
"разукрупниться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гӏуцӏиялъул гӏисинал гӏуцӏаби лъугьине"
}
]
}
{
"word": "be subject to",
"stress": 7,
"stem": "ПОДЛЕЖ",
"forms": [
"подлежать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ккезе",
"precomment": "to what",
"examples": [
{
"en": "to be returned",
"av": "тӏад (нахъ) буссинабизе ккола"
},
{
"en": "to be beyond doubt",
"av": "щаклъизе бакӏ гьечӏо"
},
{
"en": "subject to taxation",
"av": "тӏад налог (магъало) лъезе ккезе"
},
{
"en": "not subject to disclosure",
"av": "къватӏиб лъазе (бицине) бегьуларо"
}
]
}
]
}
be supposed, be intended
сообщить о неточности{
"word": "be supposed, be intended",
"stress": 10,
"forms": [
"предполагаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда букӏине, къасд букӏине, нигат букӏине",
"examples": [
{
"en": "the work is expected to be finished in a week",
"av": "хӏалтӏи анкьидасан лъугӏизабизе ракӏалда буго"
},
{
"en": "the meeting is supposed to be held in the evening",
"av": "данделъи къаси гьабизе ракӏалда буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "be surprised",
"stress": 2,
"forms": [
"дашь(ся)"
],
"labels": [
"singular"
],
"senses": [
{
"precomment": "2nd person singular future tense of дать(ся)"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "be tempted",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазниться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъира бахъине, гъира ккезе, анищ ккезе",
"precomment": "with what, than"
},
{
"text": "хӏацӏадизе"
}
]
}
be tempted, be seduced
сообщить о неточности{
"word": "be tempted, be seduced",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазнять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "соблазнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be timid",
"stress": 4,
"stem": "РОБЕ",
"forms": [
"робеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизе, нахъе къазе, чухьарлъизе",
"examples": [
{
"en": "don't be timid!",
"av": "хӏинкъуге!"
}
]
}
]
}
{
"word": "be touched; melt",
"stress": 5,
"forms": [
"умилять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "умилить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be transferred",
"stress": 8,
"forms": [
"переноситься"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перенестись",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be transformed",
"stress": 9,
"forms": [
"преобразиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хисун ине, хиса-баси ккезе, сипат хисизе, тӏубанго хисизе",
"comment": "хисун ине"
}
]
}
{
"word": "be translated",
"stress": 8,
"forms": [
"переводиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перевестись",
"kind": "see"
}
]
}
be transmitted; pass on
сообщить о неточности{
"word": "be transmitted; pass on",
"stress": 6,
"forms": [
"передаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бахине",
"precomment": "to someone (to move on to something else)",
"examples": [
{
"en": "the disease was transmitted to the child",
"av": "унти лъимаде бахана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be transported",
"stress": 9,
"forms": [
"перенестись"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хехго цоги батӏияб бакӏалде ккезе; восун лъезе",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "fly by plane from Moscow to the Caucasus",
"av": "самолёталъ Москваялдаса Кавказалда восун лъезе",
"comment": "махӏги лъачӏого восун лъезе"
}
]
},
{
"text": "пикрабаз вачун цо бакӏалде щвезавизе",
"precomment": "mentally",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to mentally return to childhood years",
"av": "пикрабаз лъимерлъиялъул соназде вачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "be uncorked",
"stress": 7,
"forms": [
"раскупориться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалтӏаса жо (сакӏ) бахъун бачӏине"
}
]
}
{
"word": "be undercooked",
"stress": 8,
"forms": [
"недовариться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан белъунгутӏизе",
"examples": [
{
"en": "the soup is undercooked",
"av": "чурпа тӏубан белъун (лъугӏун) гьечӏо"
}
]
}
]
}
be unsealed; be opened
сообщить о неточности{
"word": "be unsealed; be opened",
"stress": 7,
"forms": [
"распечататься"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ричӏун бачӏине, бичӏизе"
}
]
}
{
"word": "be upholstered",
"stress": 5,
"forms": [
"обиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be used; be utilized",
"stress": 4,
"forms": [
"использоваться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "пайда босизе, хӏалтӏизабизе",
"precomment": "find application",
"comment": "кибниги"
}
]
}
{
"word": "be valued",
"stress": 4,
"forms": [
"цениться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб букӏаниги къимат (багьа) букӏине",
"examples": [
{
"en": "antiques are valued highly",
"av": "некӏо заманалъул къайидул цӏакъ къимат гьабула"
}
]
},
{
"text": "къимат (къадру) гьабизе",
"examples": [
{
"en": "folk talents are highly appreciated in our country",
"av": "нилъер улкаялда халкъиял гьунаразул (махшелазул, пагьмуялъул) цӏакъ кӏудияб къимат (къадру) гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "be ventilated",
"stress": 7,
"forms": [
"провевать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "провеять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "be vexed",
"stress": 4,
"forms": [
"досадовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏекълъизе (сунданиги лъиданиги)",
"precomment": "onto whom-what",
"examples": [
{
"en": "to be vexed at one's fate",
"av": "жиндирго къисматалда (са) рекӏекълъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "be well cooked",
"stress": 7,
"forms": [
"провариться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолеб куцалъ белъине, белъуд хьезе",
"precomment": "cook"
},
{
"text": "кигӏаналиго мехалъ белъине",
"precomment": "over a period of time",
"comment": "гьалдезе",
"examples": [
{
"en": "the soup boiled for two hours",
"av": "чурпа кӏиго сагӏаталъ гьалдана"
}
]
}
]
}
{
"word": "be widowed",
"stress": 6,
"forms": [
"овдоветь"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къороллъизе"
}
]
}
be worked out, wear out
сообщить о неточности{
"word": "be worked out, wear out",
"stress": 2,
"forms": [
"выработаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине",
"precomment": "to form",
"examples": [
{
"en": "a habit has formed",
"av": "гӏамал, хасият лъугьана (бижана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "be wrung out",
"stress": 2,
"forms": [
"выжаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏцӏун бахъине",
"comment": "къватӏибе бачӏине",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "the laundry wrung out well",
"av": "гъоркьан ретӏел лъикӏ къан цӏцӏун (бецӏцӏун) бахъана"
}
]
}
]
}